|
Weż udział w tworzeniu Top Magazynu! |
|
 |
|
JakÄ… rolÄ™ odgrywasz w zwiÄ…zku? |
|
Aktualności
|
|
Autor: Marta Kromka
|
|
02.03.2008. |
Czy to Ty podejmujesz wiÄ™kszość decyzji, a może tylko niektóre? Być
może to Ty organizujesz spotkania ze znajomymi a on/ona płaci rachunki.
Może jesteÅ› osobÄ…, która lubi trzymać finanse w swojej garÅ›ci. Ostatnio
znajoma na pytanie – „Jak Twoje małżeÅ„stwo?”; odpowiedziaÅ‚a – „Wiesz,
on jest taki dobry; przynosi mi swoja wypÅ‚atÄ™ i mówi – zrób z tym co
uważasz”.
Jak wiele mężczyzn może sie odnaleźć w takim związku, z takim podziałem
ról? Jak wiele kobiet może zaakceptować mężczyznÄ™, który wybiera bycie
niekoniecznie kierowca, raczej tylne siedzenie? Åšwiat zwiÄ…zków jest
wielokolorowy, różnorodny. Trzeba spróbować być w zwiÄ…zku, żeby
zobaczyć rozkład sił. Zobaczyć i odczuć codzienność zarabiania
pieniÄ™dzy i gotowania posiÅ‚ków, codzienność próÅ›b - kochanie opuść
deskę klozetową, wynieś śmiecie, proszę nie oglądaj telewizji tak
głośno, przestań skakać po programach, nie używaj zmywacza do paznokci
blisko mnie, co dzisiaj na obiad?. Potrzeba poznać siebie na wzajem,
żeby zrozumieć, co drugą osobę drażni a co sprawia jej przyjemność.
Partnerstwo w dzisiejszych czasach jest wyzwaniem i potrzebÄ…
rozwijającego sie świata, dlatego konieczne jest znajdowanie
kompromisów.
W tym artykule chciałabym sie bliżej przyjrzeć i przedstawić czytelnikowi role, jakie możemy odgrywać w związkach:
Ratownik: To osoba, która nie zauważa swoich potrzeb i skupia siÄ™ na
innych, ratuje tych, których spostrzega jako ludzi w potrzebie.
Ratownik nie bierze odpowiedzialności za siebie, raczej czuje potrzebę
pomagania innym, których postrzega jako ofiary. CzÄ™sto ludzie, którzy
spostrzegani sÄ… jako ratownicy maja przekonanie na swój temat „Ja
jestem nie ok, Ty jesteÅ› nie ok”. Innymi sÅ‚owy ja potrzebujÄ™ pomocy i
ty potrzebujesz pomocy, ale ja nie chcę sie przyglądać swoim problemom,
kÅ‚opotom. Ofiara: to osoba, która zazwyczaj ma poczucie bycia osobÄ…
sÅ‚aba. OsobÄ…, która potrzebuje pomocy innych, majÄ…cÄ… poczucie braku
kontroli we wÅ‚asnym życiu, poczucie bycia takÄ…, jakÄ… być nie powinna –
„coÅ› jest ze mnÄ… źle”. Ofiara czÄ™sto wierzy, że „Ja nie jestem ok, Ty
jesteÅ› ok” . Innymi sÅ‚owy ja potrzebujÄ™ pomocy, z Toba jest wszystko w
porzÄ…dku.
Kat: osoba, która czÄ™sto nie jest Å›wiadoma swojej siÅ‚y, wpÅ‚ywu. Podczas
rozmowy każda z osób może być odebrana przez innych jako kat. Zdarza
sie czasami, że osoba, która jest postrzegana przez innych jako kat
sama spostrzega siebie jako ofiarÄ™. Kat wierzy, ze „Ja jestem ok, Ty
nie jesteÅ› ok”. Kat jest przekonany ze mnÄ… jest wszystko w porzÄ…dku, z
Toba cos jest nie tak.
Eric Berne - twórca Analizy Transakcyjnej pisaÅ‚ o skryptach, które sÄ…
używane przez nas w codziennym życiu. Skryty w jego teorii są
rozumiane, jako indywidualny koncept, przekonanie jednostki na temat:
kim ona jest, jakie jest jej/ jego życie, jakie są jej/jego wymagania
wobec życia, jak inni ludzie ją/jego traktują. Skrypt jest tworzony w
oparciu o to, co jednostka sÅ‚yszaÅ‚a od innych na swój temat, na temat
świata, na temat innych ludzi.
Twój skrypt bÄ™dzie wpÅ‚ywaÅ‚ na to, jakÄ… wybierzesz rolÄ™ w swoim życiu.
Często pierwsze relacje w naszym życiu, relacje z rodzicami, z
opiekunami bÄ™dÄ… tymi, które pomogÄ… nam stworzyć skrypt. Wyobraź sobie
dziecko wyrastające w rodzinie gdzie panował szacunek i zrozumienie. A
teraz wyobraź sobie dziecko z rodziny gdzie brak było tych wartości.
Kto bÄ™dzie miaÅ‚ skrypt – „Åšwiat jest bezpiecznym miejscem, gdzie moje
potrzeby sÄ… speÅ‚nione.”
Bern pisał o grach , jakie ze sobą prowadzimy, aby osiągnąć nasze cele.
Gra byÅ‚a rozumiana, jako nieÅ›wiadome przekonanie/skrypt, który wpÅ‚ywa
na nasze zachowanie, na nasze wybory.
Jak dÅ‚ugo możemy grać? Tak dÅ‚ugo jak uzyskujemy cele, które chcemy
osiągnąć. Czasami prowadzimy gry do momentu, kiedy druga osoba gra
role, którÄ… graÅ‚a gdy ja poznaliÅ›my. Jednakże my sie z czasem
zmieniamy, znajdujemy inne cele, poznajemy lepiej siebie i wyzwania
rzeczywistości. Należy też pamiętać, że każdy okres życia stawia przed
nami inne wyzwania, jako dzieci, jako nastolatkowie, jako dorośli mamy
inne obowiÄ…zki, musimy sie nauczyć odgrywania innych ról, po to by
sprostać wymaganiom.
Steve Karpman pisaÅ‚ o trójkÄ…cie dramatycznym. W swojej teorii wyznaczyÅ‚
role, o których wczeÅ›niej wspominaliÅ›my: ratownik, ofiara i kat. On
przedstawił nam bliżej rodzaj komunikacji, jaką prowadzą między sobą
poszczególne role. Istotne wydaje sie odnalezienie siebie, zadanie
sobie pytania, która role częściej odgrywam w zwiÄ…zku, jaka role
odgrywa mój partner. I oczywiÅ›cie optymizm jest nieodłącznÄ… storna
patrzenia na życie. Nawet, jeżeli nie jesteś zadowolony z roli, jaka
pełnisz w życiu zawsze można pracować nad zmianą. Wszystko, czego sie
nauczyliśmy w przeszłości możemy sie starać oduczyć, zminimalizować
negatywny wpÅ‚yw nawyków.
I należy pamiętać podczas dokonywanie zmian, że:
- ratownik musi zdać sobie sprawę z własnych potrzeb. Zrozumieć, że
mimo ogromnej wiedzy i umiejętności jak pomagać innym sam czasami
potrzebuje wsparcia i pomocy.
- ofiara musi zdać sobie sprawę z potrzeby bycia uzależnioną od innych
osób i powinna pracować nad odnalezieniem, obudzeniem swojej
wewnętrznej potrzeby decydowania i kontroli wewnętrznych i zewnętrznych
bodźców, okolicznoÅ›ci.
Kat musi zauważyć negatywny wpływ siły jaką posiada w kontaktach z
innymi, zacząć używać swoje umiejÄ™tnoÅ›ci w niedestruktywny sposób.
Pracowanie nad umiejętnościami negocjowania, budowania kompromisu
byłoby dobrym kierunkiem rozwoju.
W zależnoÅ›ci od okolicznoÅ›ci możemy odgrywać różne role. Kat może grać
rolÄ™ ratownika w pewnych okolicznoÅ›ciach. Możliwe jest również, że
ofiara zmieni się w kata jak to często bywa w przemocowych związkach.
Istotne jest odnalezienie roli, której skrypt i przekonanie brzmi: „ Ja
jestem ok i Ty jesteÅ› ok” Z takim skryptem Å‚atwiej osiÄ…gnąć swoje cele,
łatwiej wyjść rano do pracy, ponieważ posiadając taki skrypt nie
postrzegasz świata i innych ludzi, jako zagrożenie. Istotny jest
również, wpÅ‚yw tego skryptu na Twój prywatny zwiÄ…zek. Takie podejÅ›cie
buduje partnerstwo.
|
|
|
|